Social Zoo

Waarom Social Zoo vriend is van Train Je Collega

Edo Plantinga — Mon, 02 Jul 2012 06:35:19 +0000

Social Zoo is sponsor van het initiatief Train Je Collega, waarbij het idee is dat 10.000 professionals binnen de (semi-)overheid een training krijgen van hun eigen collega’s, voor nul budget. We sponsoren dit initiatief niet alleen, we zijn actief lid van het team van vrijwilligers achter Train Je Collega. Thijs is al betrokken vanaf het begin, toen het initiatief in de gemeente Amsterdam ontstaan is als spinoff van het Open Innovatiefestival. Daar is Train Je Collega inmiddels een behoorlijk succes geworden: tijdens de laatste editie hebben een kleine 600 collega’s een training gekregen. Edo zag de potentie om dit concept ook binnen andere (semi-)overheden op te starten en zo was het idee voor de landelijke website trainjecollega.nl ontstaan.

Maar waarom zijn we eigenlijk bereid om hier zoveel energie in te stoppen?

Ten eerste maar even de zakelijke reden: we denken dat we op deze manier ons netwerk kunnen vergroten en ons kunnen onderscheiden van alle Social Media Goeroes die zelf maar weinig ervaring binnen de overheid hebben. Ten tweede geloven we dat dit soort initiatieven uitstekend kan laten zien hoe de overheid anders kan functioneren: vanuit de eigen kracht en het netwerk van de medewerkers, plaatsonafhankelijk en zonder al te veel hinder van de traditionele organisatieharkjes. Dát is volgens ons het nieuwe werken. Ten derde denken we dat alle inspiratiebijeenkomsten over HNW zeker zin hebben (gehad?), maar laten we binnen de overheid vooral ook niet vergeten dat je een hoop kunt leren door te dóen. Zowel social media als HNW zijn immers gewoon middelen om een doel te bereiken. En je leert het pas echt begrijpen als je ermee bezig gaat. We hadden toch ook geen 30 conferenties nodig om de voordelen van email te analyseren voordat we onze eerste mail konden versturen? De impact van zo’n nieuwe communicatiemogelijkheid ervaar je toch pas echt als je ermee bezig gaat, dus kun je net zo goed maar gewoon beginnen. Train Je Collega vormt hier een uitstekende aanleiding voor, omdat je hierbij veel (netwerk)contacten hebt met mensen met wie je vaak niet fysiek in de buurt werkt. Het is dus logisch om hierbij veel gebruik te maken van social media. En onze laatste reden om Train Je Collega mede te organiseren is wellicht de belangrijkste: het is gewoon heel erg leuk. Je hebt de heerlijke illusie dat iedereen het een briljant idee vindt en er enorm mee geholpen is, door alle enthousiaste reacties die je overal hoort (de mensen die het een slecht idee vinden hoor je namelijk niet ). Het is onze ervaring dat een dergelijke open manier van organiseren enorm veel energie geeft.

Al met al reden genoeg om aan te haken dus. Ook iets voor jou? Zie www.trainjecollega.nl en doe ook mee!

Twittergame!

Edo Plantinga — Thu, 26 Jan 2012 11:13:53 +0000

Natuurlijk willen we graag dat onze cursisten na afloop van de Twittercursus zo veel mogelijk gebruik blijven maken van Twitter. Daarom sturen we drie weken lang korte opdrachten via Twitter om ze te motiveren Twitter verder te ontdekken. Maar nu willen we de motivatie nog verder verbeteren. Een twittergame kan daarbij helpen. We horen graag je feedback op onze plannen.

Gamification in het onderwijs

Eerst even wat theorie (voel je vrij om dit deel over te slaan trouwens).

“Een soldaat is bereid hard en lang vechten voor een stukje gekleurd lint”.

Deze uitspraak van Napoleon is nog altijd actueel, en het blijkt bovendien dat ook virtuele lintjes flink motiveren. Het stimuleren van gewenst gedrag door virtuele beloningen wordt gamification genoemd (omdat de mechanismes afgekeken zijn van de game wereld).

Een bekend voorbeeld van gamification is Foursquare, een mobiele app waar je badges (virtuele onderscheidingen) krijgt voor het inchecken op een bepaalde locatie zoals je buurtcafe. Wie het meest incheckt, wordt mayor van die locatie. Zonder dit mechanisme waren Foursquare gebruikers nooit zo gemotiveerd geweest om trouw in te checken. Een ander voorbeeld is Wikipedia: door een ‘highscore lijst’ te maken van hoeveel bijdragen een gebruiker heeft gedaan, worden de top-editors extra gemotiveerd om te blijven werken aan Wikipedia. LinkedIn doet iets vergelijkbaars door Top influencers in de discussieforums aan te geven.

Deze manier van motiveren herinner je je wellicht van de basisschool. Hoe blij was je niet met die ga-zo-door sticker die je juf onder je rekensommetjes plakte? Gamification in het onderwijs is dan ook goed hulpmiddel om gamification in te zetten voor een wat nobeler doel dan het inchecken in je buurtcafe. Door rewards is de gamer, pardon student, te sturen in zijn gedrag. Je leert het best in je ‘zone of proximal development‘, ofwel als je bezig bent met iets dat je nog net niet beheerst, maar wel bijna. Gamen en leren sluit dus goed op elkaar aan: wil je vergaan met optellen boven de 10? Dan moet je eerst je optel-kampioen-beker halen. Het stellen van dit soort doelen werkt extra motiverend (1) en wordt in de praktijk toegepast door bijvoorbeeld Code school (een website voor volwassenen om te leren programmeren).

Gefeliciteerd! Je hebt de theorie gelezen en de Studiebolbokaal verdiend! Ga zo door.

De twittergame!

Voor onze Twittercursus lijkt een dergelijke game ons een goede match. Bij het gebruik van Twitter duurt het even voordat het kwartje valt. In het begin zijn veel mensen (toch) skeptisch hoe korte berichtjes efficiëntie in je werk (laat staan je levensvreugde) kunnen vergroten. Ook hebben veel mensen last van drempelvrees (“Help! Mijn eerste tweet! Wat moet ik zeggen?”). Een twittergame kan daarbij een steun in de rug zijn, terwijl je vermijdt dat je vastzit aan een rigide stappenplan (“Tweet nu X.” “Volg nu Mark Rutte.”), wat niet goed past bij het verkennende en speelse karakter van Twitter. Een groot voordeel van Twitter is dat het vrij eenvoudig is om de acties van een cursist op Twitter te monitoren, zodat je de rewards van de game kunt koppelen aan deze acties. Dit geeft een goed inzicht in de voortgang van de cursist, wat extra motiverend werkt.

Het gameontwerp

Dit is hoe we het voor ons zien:

Je bent een ei dat warm in zijn nest ligt bij pappa en mamma.

Een adelaar rooft je uit je nest, vliegt ver met je weg en laat je per ongeluk vallen op de grond.

Je steekt langzaam je kop uit het ei. Je wilt weer naar huis, terug naar je warme nest! Je verkenning van deze nieuwe wereld kan beginnen!

Je voelt je echter nog wat naakt. Vul je profielfoto en biografie in om je verenpak aan de buitenwereld te laten zien.

[ nadat je je profiel hebt ingevuld ] Gefeliciteerd! Je bent uit je schulp gekropen en je bent klaar voor de wereld. Je bent nu een uilskuiken en je bent klaar voor je eerste voorzichtige stapjes. Maar alleen is ook maar alleen. Er zijn vast nog meer uilskuikens die zich net zo voelen als jij. Zoek ze op, dan kun je nog wat van elkaar leren. Volg 4 andere cursisten en 20 andere mensen om je wat minder alleen te voelen.

Gefeliciteerd! Je bent als jong gansje je donsveren kwijt…

…. en zo gaat het verder. De cursist wordt vanaf het begin verleid om steeds een volgende stap in zijn verkenning te maken (zie hier een tabel met mogelijke stappen met bijehorende puntentelling (PDF)). Na een tijdje valt hopelijk het kwartje en heeft de cursist voldoende intrinsieke motivatie om Twitter te blijven gebruiken.

Hoe kan het beter?

We denken zelf dat dit goed gaat werken om onze cursisten te motiveren om Twitter te blijven gebruiken. Maar laten we kritisch blijven en niet te veel meegaan in de halleluja verhalen die rondgaan over gamification. Dus we horen graag je mening.
Wat vind je ervan? Is het leuk genoeg? Is de gameinteractie sterk genoeg? Is het een toevoeging aan de cursus of remt het juist de intrinsieke motivatie?
Ga nu door voor de volgende rewards:

Tweet ons je (opbouwende) kritiek en ontvang de Jan Mulder award! Je kunt ook mailen of iets in de comments zetten hieronder.

Tweet ons de hemel in en ontvang de Ivo Niehe beker! Je kunt ook mailen of iets in de comments zetten hieronder.

Train Je Collega in de media

Edo Plantinga — Sun, 27 Nov 2011 15:41:28 +0000

De eerste editie van Train Je Collega is een groot succes gebleken. Bij gemeente Amsterdam hebben 540 Amsterdamse ambtenaren een training gekregen van hun collega’s. In totaal hebben 41 ambtenaren cursussen gegeven in bijvoorbeeld Prezi, online reputatiemanagement , Google Docs, helder taalgebruik en nog veel meer.

Train Je Collega in de media

De opzet van Train Je Collega, namelijk dat collega’s elkaar trainen in skills die ze al hebben, levert voor een organisatie erg veel op. Train Je Collega is opgepikt door De Pers en BNR Nieuwsradio, die er beide mooie berichten over maakten:

http://www.depers.nl/economie/606739/Gratis-cursussen-in-crisistijd.html

http://www.bnr.nl/?player=archief&fragment=20111104071144600

Workshop: een web 2.0 strategie mindmap in 10 stappen

Edo Plantinga — Fri, 18 Nov 2011 13:58:26 +0000

Viral loops, Facebook, mobiel internet, the long tail… Hoe pik je de juiste elementen uit al het aanbod om tot een coherente dienst, product of strategie te komen? Die ook nog winstgevend en duurzaam is, graag? Dit artikel biedt een methode voor hoe je in een brainstormworkshop tot een goede web 2.0 strategie kunt komen door middel van een web 2.0 strategie mindmap.

De 2.0 strategie mindmap

Kort samengevat wordt er in de workshop met behulp van de lijst met 40 belangrijkste web 2.0 begrippen (waarover ik eerder schreef) toegewerkt naar een mindmap die de kern van de nieuwe strategie beschrijft. Een mindmap is een diagram dat relaties tussen verschillende begrippen weergeeft (zie deze video voor een introductie). Het maken van een mindmap dwingt je tot het goed uitdenken van alle elementen en relaties in je strategie. Als hij eenmaal klaar is, biedt een mindmap een goed communicatiemiddel om je strategie over te brengen op anderen (en niet te vergeten om jezelf op koers te houden…).

Voordelen van deze methode

Het maken van een 2.0 strategie mindmap laat je loskomen van de geijkte oplossingsrichtingen en vermijdt dat je poging tot het maken van een web 2.0 strategie uitmondt in de vraag ‘hoe zetten we Facebook en Twitter in?’. Daarnaast krijg je een volledig beeld hebt van alle web 2.0 mechanismes die jouw plan naar een hoger niveau kunnen tillen, zonder daarbij te focussen op specifieke tools.

Deze methode is vooral gericht op het stimuleren van de creativiteit en niet zo zeer analytische methode om tot een strategie te komen (waar het internet vol mee staat). Beide insteken hebben hun nut: de analytische methodes zullen tot een voorspelbaarder resultaat komen, maar deze methode zal meer en orginelere ideeën opleveren (en is nog leuker om te doen ook!).

Voorbereiding (2 uur)

Voordat we met de voorbereiding beginnen eerst nog wat praktische zaken: Zodra de groep groter wordt dan zeven, is het handig om er een extra workshopleider bij te vragen. Het is belangrijk dat de workshopleiders kennis hebben van de genoemde web 2.0 begrippen, zodat ze de juiste stimulerende vragen kunnen stellen tijdens de workshop. Je hebt flipovers, stiften en post-its nodig.

Stap 1: Web 2.0 begrippen. Pas lijst met de 40 belangrijkste web 2.0 begrippen aan met begrippen die voor jouw domein relevant zijn. Voel je daarbij vrij om begrippen toe te voegen die niet heel direct met web 2.0 te maken hebben. Zijn QR codes bijvoorbeeld relevant voor jou? Voeg ze vooral toe aan de lijst.
Daarentegen: weet je al zeker dat je toch niets gaat doen met bijvoorbeeld RSS of wiki’s? Laat die begrippen dan weg. Wees hier echter wel voorzichtig mee, want wie weet heeft iemand in de workshop een goed idee waar je zelf nog niet aan gedacht had.
Print alle begrippen in een groot lettertype uit maak een kaartje van elk begrip (je kunt dit bestand als basis gebruiken).

Stap 2: Vergelijkbaar domein. Om het creatieve proces op gang te helpen, gaan de deelnemers van de workshop eerst een strategie verzinnen voor een vergelijkbaar domein. Als je met twee workshopleiders gaat werken, dan kun je dit voor twee domeinen doen. Ter voorbereiding moet je dus één of twee domeinen kiezen die voldoende overeenkomsten bieden met het domein waarvoor je de strategie wilt bedenken. Dit lijkt wellicht een wat omslachtige werkwijze, maar als je in één keer naar je eigen domein gaat kijken, dan is het vaak lastig om buiten de gebaande paden te denken.

VoorbeeldEen voorbeeld kan deze stap wellicht verhelderen: Onlangs hebben we voor een juridische website een workshop gehouden om te kijken hoe je de Nederlandse wetgeving beter benaderbaar en begrijpelijk kunt maken door gebruik te maken van de kennis die de bezoekers van de website hebben (ofwel: user generated content). Het globale idee was om gebruikers wetten te laten taggen of om gebruikers hun eigen ‘verzamelingen’ van wetten te laten aanmaken.Als analogie hebben we gekeken hoe je als bezoeker van een online muziekdienst playlists (‘verzamelingen’) van verschillende muziekstijlen kunt aanmaken, deze kunt delen met andere gebruikers en hoe je samen met anderen bijvoorbeeld een playlist voor ‘blues-muziek’ kunt maken. Als tweede analogie hebben we gekeken hoe je een kennissysteem kunt maken voor het samenwerken aan een wetenschappelijk rapport, waarbij je bronnen met elkaar kunt delen en annoteren.

De workshop (2-3 uur)

Neem voor de workshop ongeveer twee tot drie uur de tijd. Dit geeft de deelnemers de tijd om goed los te komen en het geeft je voldoende tijd om even tussendoor kort te pauzeren (het is een intensieve aangelegenheid, dus het is verstandig om niet in een keer door te gaan).

Stap 3: Wat gaan we doen? Leg uit wat de bedoeling van de workshop is. Vertel dat de deelnemers eerst bezig gaan met een vergelijkbaar probleem, om de creativiteit te stimuleren. Benadruk dat het workshop het karakter van een brainstorm heeft: alle ideeën zijn goed en in een later stadium worden de ideeën pas getoetst op haalbaarheid.

Stap 4: Licht de web2.0 begrippen toe. Breng de gedachten van de deelnemers vast op het juiste spoor door alle web 2.0 begrippen uit stap 1 kort toe te lichten, waar nodig met wat voorbeelden.

Stap 5: Vergelijkbaar domein. Leg uit welke strategie de deelnemers gaan bedenken voor de vergelijkbare domeinen (zie stap 2). Als je met twee workshopleiders werkt, ga je vanaf deze stap in twee parallelle groepen werken.

Stap 6. Mindmappen! Zet het centrale idee midden op een flipover. Rondom dit idee ga je samen een strategie-mindmap bouwen met de ideeën van de deelnemers. Leg de flipover plat op tafel voor meer interactie met de groep. Stel stimulerende vragen en laat de deelnemers hun ideeën goed doordenken door vervolgvragen te stellen (“Hoe doe je dat dan? En wat als xxx, wat dan?”).

In het voorbeeld hierboven wordt de analogie van het maken van playlists genoemd, waarbij je playlists met elkaar kunt delen. Hieronder volgt een voorbeeld van hoe je met de juiste vragen het creatieve proces kunt stimuleren:Jij: “Hoe zorg je dat bezoekers van je website gemakkelijk nieuwe muziek kunnen ontdekken die ze leuk vinden?”
Deelnemer: “Door het kunnen delen van playlists met je vrienden.”
Jij: (schrijft op: delen met vrienden) “Ok, en hoe vind je die vrienden dan?”
Deelnemer: “Door het uitnodigen van je eigen contacten vanuit (door ze te mailen) of door nieuwe vrienden te zoeken op muziekstijl.”
Jij: “Heel goed” (schrijft op: emailen, zoeken). “En als je een nieuwe playlist hebt gevonden, wat dan?”
Deelnemer: “Dan kun je zelf nieuwe nummers eraan toevoegen.”
Jij: “Oh ja, dat betekent dus dat je ook muziek kunt ontdekken doordat iemand nummers aan jouw playlist toevoegt. Heel goed.” (schrijft op: suggesties van vrienden). “En als er nu twee playlists bestaan die veel op elkaar lijken?”
Deelnemer: “Dan kun je ze samenvoegen tot één playlist. Of iets zeggen als: ‘mensen die BB King en Muddy Waters leuk vinden, vinden xxx ook leuk’”.
Jij: “Ok. Dus een soort van automatisch herkenning of analyse van voorkeuren zoals op amazon.com”…..

…. En zo ga je verder.

Na digitaliseren kan het bovenstaande voorbeeld er zoiets uitzien:

Stap 7: Gebruik de web 2.0 begrippen. Als de ideeën wat op beginnen te drogen, vraag dan om de kaartjes met web 2.0 begrippen te plaatsen bij de mindmap (plak ze erbij met een stuk plakband). Probeer op die manier de deelnemers te stimuleren om de web 2.0 begrippen aan de mindmap de linken en om extra ideeën erbij te vormen.

Stap 8: Presenteer aan elkaar. Als je met twee groepen / workshopleiders werkt, laat dan elke groep de uitkomst aan de andere groep presenteren. Zo kunnen beide groepen profiteren van elkaars ideeën.

Stap 9: En nu voor je eigen dienst of website. Je hebt nu twee mogelijkheden om verder te gaan. De eerste mogelijkheid is om stap 5 t/m 7 nogmaals te doen, maar nu voor de dienst of website die je op wilt zetten. Het voordeel hiervan is dat je je heel specifiek kunt richten op je eigen domein. Het risico dat je hierbij loopt is echter dat je deelnemers dichtslaan zodra het over hun eigen domein gaat, doordat ze ineens beren op de weg gaan zien (“Twee jaar geleden hebben we al zoiets geprobeerd en-toen-werkte-’et-niet / Dat vindt X nooit goed / …”.). Om dit probleem te vermijden, kun je ook kiezen voor de tweede mogelijkheid: vraag je deelnemers heel direct om de mindmaps van je analoge domein te vertalen naar je daadwerkelijke domein. Dit vermijdt het dichtklappen van je deelnemers, maar dit kan een mindmap opleveren die wat minder goed aansluit bij je eigen domein. Aan jou de keus om te bedenken welk van de twee mogelijkheden het beste uit je groep kan halen.

Stap 10. Evalueer het eindresultaat. Welke ideeën waren het beste? Zaten er ideeën bij die de moeite waard zijn om verder uit te werken? Moet er een vervolgworkshop komen? Wie gaat wat doen met de informatie?
Stuur een verslag rond met de 2.0 strategie mindmap (gebruik hier eventueel gespecialiseerde software zoals bubbl.us voor) en de gemaakte vervolgafspraken.

Gebruik je mindmap!

Gefeliciteerd! De 2.0 strategie mindmap die je in deze workshop gemaakt hebt geeft de kern van je strategie weer. De mindmap zal ongetwijfeld aanleiding geven tot verdere discussie en bijsturing; zie het daarom als een levend document. Je kunt de mindmap goed gebruiken in combinatie met andere methoden (business model generatie, balanced scorecard, en een keur aan methodes voor social media strategievorming). Zodra je 2.0 strategie mindmap vaste vormen aan begint te nemen, kun je hem gebruiken in je interne communicatie om je strategie altijd scherp te houden: 1 mindmap zegt immers meer dan 1000 woorden!

De 40 belangrijkste Web2.0 begrippen

Edo Plantinga — Wed, 18 May 2011 20:12:42 +0000

[ Deze post is tevens hier geplaatst op ambtenaar2.0 ]
Over wat web 2.0 nu precies is, lopen de meningen uiteen. Nuttiger is het om te concentreren op wat de nieuwe begrippen (interactievormen, strategieën, etc.) op het internet zijn en hoe jij of jouw organisatie daarvan kunnen profiteren. In deze post vind je een overzicht van de 40 belangrijkste begrippen die kenmerkend zijn voor het internet na het web1.0. Waar mogelijk worden voorbeelden van de (Nederlandse) overheid gegeven.

Wat kun je met deze lijst?

Web 2.0 gevorderden kunnen het gebruiken in workshops om tot nieuwe online strategieën te komen of voor het ontwikkelen van een nieuwe website (zo is ook de behoefte aan dit overzicht ontstaan). In een andere post zal ik binnenkort ingaan op enkele manieren hoe je dit kunt doen.
Voor web 2.0 beginners geeft het een overzicht van interactiemechanismes, strategieën en concepten die essentieel zijn voor het internet van vandaag.
Ideeën opdoen. Bij veel concepten wordt verwezen naar websites die goede praktijkvoorbeeld geven. Wellicht kun je een voorbeeld vinden dat je nieuwe inspiratie geeft voor je eigen werk of website.

In deze post ga ik de discussie over wat onder web 2.0 valt bewust uit de weg (zoals je zult zien neem ik het nogal ruim), omdat de ideeënvorming alleen maar in de weg staat (mocht je toch zoeken naar een definitie, dan biedt O’Reilly een goed startpunt). Om diezelfde reden meng ik mechanismes, strategieën, kenmerken en open deuren zonder al te veel zorgen te maken onder welke categorie elk begrip nu precies valt.

Heb je aanvullingen of verbeteringen? Werk mee aan de wiki over dit onderwerp op Pleio. Lekker 2.0!

Web2.0 begrip (met wikipedia link waar nuttig)	Toelichting
3rd party login	Om de drempel voor het aanmaken van een nieuwe account weg te nemen, is het vaak mogelijk om met een account van een andere partij in te loggen (bijvoorbeeld een Gmail, Hotmail of LinkedIn account). Er zijn partijen die third party login als dienst aanbieden, zoals Janrain.
Adresboek importeren	Om snel nieuwe gebruikers te werven voor een website, kunnen veel sites adresboeken van Gmail, Hotmail, LinkedIn etc. importeren. Zo wordt de drempel laag voor een gebruiker om bekenden uit te nodigen voor de website. Zie ook: invites.
Affiliates	Ofwel samenwerkingsverbanden. Steeds vaker werken bedrijven intensief met elkaar samen. Dit kan een gelijkwaardig samenwerkingsverband zijn, maar steeds vaker biedt het ene bedrijf een platform waaraan andere bedrijven waarde kunnen toevoegen. Een voorbeeld is game ontwikkelaar Zynga, die spelletjes aanbiedt op Facebook. Zie ook: platform.
API’s	API’s (Application Programming Interfaces) zijn technische koppelingen waarmee data beschikbaar gesteld kan worden aan derden voor hergebruik. Een voorbeeld van dit hergebruik is de website Weetmeer, die data van het CBS, RIVM en het kadaster combineert in diverse visualisaties.
Apps	Software die op een bepaald platform draait (bijvoorbeeld op de iPhone of Facebook). Met apps wordt meestal gedoeld op relatief eenvoudige stukjes software (de kleine broertjes van ‘applicaties’).
Beta	Trend waarbij een website relatief snel op de markt gebracht wordt (voordat het helemaal af is), om snel feedback van gebruikers te krijgen.
Blogs	Blogs (kort voor weblogs) zijn websites met online artikelen. De kwaliteit van blogs varieert sterk: sommige blogs zijn persoonlijk en kennen een beperkt publiek, andere blogs zijn qua kwaliteit en autoriteit vergelijkbaar met tijdschriften. Voorbeelden van blog platforms zijn Blogger en WordPress.
Burgerparticipatie	Het begrip burgerparticipatie heeft weer een nieuwe impuls gekregen door de laagdrempeligheid van het internet. Voorbeelden: petities.nl, verbeterdebuurt. Zie ook de participatieportal.
Cloud computing	Cloud computing is een technologie die veel web2.0 toepassingen faciliteert. Deze technologie maakt het mogelijk rekenkracht op afroep beschikbaar te maken. Zie Wikipedia voor een uitvoeriger beschrijving.
Content creatie (presentaties / video / foto’s / …)	Een belangrijk kenmerk van web2.0 is het laagdrempelig creëren en delen van content door iedereen met een internetverbinding. In zijn eenvoudigste vorm betreft dit het uploaden en delen van bijvoorbeeld video (Youtube, Vimeo), presentaties (Prezi, Slideshare) of foto’s (Flickr, Picasa).
Crowdsourcing	Samentrekking van crowd en outsourcing. Het uitbesteden van taken (die normaliter door commerciële dienstverleners zouden worden gedaan) aan een grote groep mensen. Op zich geen nieuw verschijnsel (prijsvragen om slogans te verzinnen bestaan al langer tenslotte), maar via het internet is crowdsourcing een stuk laagdrempeliger geworden. Crowdsourcing is mogelijk voor zowel simpele als complexe taken (zoals het beoordelen van patentaanvragen en het oplossen van complexe wetenschappelijke vraagstukken). Overige voorbeelden: All our ideas (crowdsourcing platform) Slechte dekking (website waar mobiele telefoongebruikers kunnen aangeven waar ze geen bereik hebben); het laten meten van stralingsdata na de nucleaire incidenten in Japan; het detecteren van aardbevingen via bewegingssensoren in laptops; RotterdamIdee; Breda-Morgen.
Documenten delen	Door documenten online te delen, kun je met veel personen tegelijkertijd aan een document werken, zonder dat je versieconflicten krijgt. Voorbeelden: Google documents, Zoho.
Freemium	Bedrijfsmodel waarbij het grootste deel van de klanten gratis (‘free’) van een dienst gebruik maakt. Een klein deel daarvan wil tevens gebruik maken van extra (‘premium’) diensten waarvoor betaald moet worden. Voorbeeld: Skype (internetbellen).
Friends	Het maken van persoonlijke relaties tussen gebruikers van een website of dienst. In Facebook worden die persoonlijke contacten ‘friends’ genoemd, in LinkedIn ‘connections’ en in Twitter ‘followers’.
Game mechanics	Vanuit de game wereld zijn motiverende spelmechanismes overgewaaid. Voorbeelden daarvan zijn leader boards (top 10 lijstjes, bijvoorbeeld: wie heeft de meeste content bijgedragen?) en badges (virtuele beloningen). De Britse krant the Guardian heeft door het slim inzetten van game mechanics haar website bezoekers weten te verleiden tot het doorspitten van 170.000 kostendeclaraties in verband met het schandaal van de fraude hiermee. Een ander aardig voorbeeld is de GPS navigatiesoftware Waze, waar gebruikers punten kunnen krijgen door met hun auto over virtuele bonusicoontjes heen te rijden (met het doel de kaartendatabase actueel te houden).
Gerelateerd	Het tonen van content die gerelateerd is, bijvoorbeeld “Mensen die X kochten, kochten ook Y”. Vaak worden deze relaties geautomatiseerd aangebracht, maar dit kan ook door gebruikers of webmasters gebeuren.
Information aggregation	Een aantal websites en software specialiseren zich in het aggregeren van informatie die elders beschikbaar gesteld wordt. Door het plaatsen van widgets met bijvoorbeeld nieuwsberichten of twitteractiviteit, kan een gebruiker een dagelijks actueel overzicht maken van relevante informatie. Voorbeelden: het ondernemersplatform voor Antwoord voor bedrijven (waar Nederlandse ondernemers hun eigen widgets op kunnen plaatsen), iGoogle en Netvibes.
Instant messaging	Het direct sturen van berichten naar één of meer specifieke gebruikers. Voorbeelden: Skype, Google talk, Windows live messenger.
Interessegroepen	Het aanmaken van groepen gebruikers op basis van een gedeelde interesse. De discussiegroepen op LinkedIn zijn hier een goed voorbeeld van.
Invites	Door gebruikers eenvoudig nieuwe gebruikers uit te laten nodigen, kan een site snel populair worden. Zie ook virale verspreiding & adresboek importeren.
Locatie	Mobiele telefoons met GPS en internet maken locatiegebaseerde diensten mogelijk. Een goed voorbeeld is de verbeterdebuurt iPhone app, waarmee een gebruiker eenvoudig plaatsgebonden suggesties kan sturen naar zijn gemeente.
Mashups	Door data uit verschillende bronnen te combineren, is het mogelijk om nieuwe toepassingen en visualisaties te maken. Je kunt bijvoorbeeld een kaart maken van hoe huizenprijzen samenhangen met de criminaliteit in een buurt. Enkele voorbeelden van mashups van overheidsgerelateerde data: Schoolvinder, Dakscan, Dutchstats, Vergunningenkaart, Misdaadkaart. Dat er met opengestelde data onverwacht creatieve toepassingen gemaakt kunnen worden, illustreren deze visualisatie met geluid van vertrekkende metrolijnen en deze mashup van muzikale Youtube video’s.
Microblogging	Het publiceren van kleine stukken tekst (met persoonlijke of zakelijke inhoud). Twitter is het bekendste voorbeeld, maar ook Yammer, Posterous en Tumblr zijn populair.
Open data	Het openstellen van grote (overheids-) datasets in een eenvoudig te verwerken formaat, om hergebruik van deze data te stimuleren. Op data.overheid.nl zijn verschillende overheidsinitiatieven te zien. Activistenorganisaties als Hack de overheid stimuleren het openstellen van overheidsdata. De Engelse krant The Guardian heeft zich gespecialiseerd in journalistiek op basis van open (overheids-) data met hun Datablog. Voor enkele Nederlandse voorbeelden van hergebruik, zie onder mashups.
Platform	Een aantal bedrijven positioneren zich als platform waarvoor andere bedrijven uitbreidingen kunnen schrijven. Deze uitbreidingen voegen waarde toe aan het platform. Een voorbeeld dat zo bekend is dat je er bijna overheen zou kijken, is Microsoft Windows (het operating system is het platform, de software zijn de uitbreidingen). Deze strategie wordt ook gebruikt voor mobiele telefoons (zoals de app store voor de iPhone), websites (zoals Facebook applications) en software (zoals addons voor Firefox). Visionair Tim o’Reilly pleit ervoor om ook de overheid als een platform te zien.
Publiek vs. privé	Hierbij wordt gedoeld op het mogelijk maken van keuzes hoe openbaar door een gebruiker toegevoegde informatie mag zijn. In Google documents is het bijvoorbeeld mogelijk om een document voor jezelf aan te maken, om het te delen met specifieke personen of om het te delen met iedereen.
Rating / likes	Het geven van een waardering (rating) door gebruikers aan producten, ideeën, onderwerpen, etc. door bezoekers. Deze score kan gebruikt worden als sociaal filter om de beste producten etc. eruit te halen. Voorbeeld: de webwinkel en boekensite Bol.com (merk op dat hier de reviews zelf ook gewaardeerd: hoe nuttig vond je deze review?).
Reminders	Door gebruikers steeds opnieuw te betrekken bij een website (vaak als er nieuwe voor de gebruiker relevante content is bijgeplaatst), blijft een gebruiker terugkomen naar een website. Facebook en Linkedin doen dit erg goed. Zie ook: virale verspreiding.
Retweets	Het doorsturen van berichten aan je eigen netwerk. Meer algemeen kunnen we hier het doorplaatsen van content onder verstaan. Op deze manier kunnen berichten zich snel verspreiden over een netwerk (zie virale verspreiding).
RSS	RSS (Really Simple Syndication) is een simpele en veelgebruikte techniek waarmee informatie verspreid kan worden. Je kunt je abonneren op zogenaamde RRS feeds, waarbij actuele content naar jou toegebracht wordt (in plaats van het herhaaldelijk bezoeken van een site om te zoeken op nieuwe content). Vaak wordt dit gebruikt voor nieuwe informatie die op een website geplaatst wordt (artikelen, nieuwe banen die aan je criteria voldoen, etc.). RSS feeds kunnen worden gelezen met bijvoorbeeld Google Reader of Reeder (op de iPhone).
Samenwerken	Veel web2.0 sites faciliteren samenwerking. Bijvoorbeeld aan een document, een collectie bookmarks of een project.
Sharen / forwarden	Het eenvoudig mogelijk maken van het delen van informatie, bijvoorbeeld het doorsturen van evenementen, links, etc. Vergelijkbaar met retweets.
Social filtering	Door te kijken naar bijvoorbeeld ratings, hyperlinks en retweets komt de meest relevante (of in ieder geval de meest populaire…) content bovendrijven. Gezien de enorme dagelijkse informatiegroei op het internet, is dit een belangrijk filtermechanisme om het kaf van het koren te scheiden.
Sociale netwerken	Websites waarbij het draait om de persoonlijke connecties van de gebruiker. Voorbeelden van generieke sociale netwerken: Facebook, Hyves, LinkedIn en Yammer. Voorbeelden in de overheid: Ambtenaar2.0, Guus en PIANOoDesk.
Taggen	Het labelen / categoriseren van informatie, vaak door gebruikers van een website. Soms zijn deze categorieën vrij te kiezen, soms is er een beperkte keus mogelijk. Een voorbeeld is Delicious, waarbij websites getagd en gedeeld kunnen worden.
The Long Tail	Voor het internet kwam het grootste deel van de winst van een bedrijf vaak uit de top 10 of top 100 producten van dat bedrijf. Doordat het zoveel goedkoper is geworden om een enorme hoeveelheid (al dan niet digitale) producten in voorraad te houden en dat de transactiekosten zo veel lager zijn geworden, leveren de producten op de 101ste tot de miljoenste plaats bij elkaar meer inkomsten op dan de top 100 producten. Dit fenomeen doet zich bijvoorbeeld voor bij muziekwinkels op het internet en Google adwords (waarbij ondernemers specifieke advertentiecampagnes kunnen voeren).
Virale verspreiding	Virale verspreiding is het laten groeien van de hoeveelheid gebruikers van een website of specifieke content doordat gebruikers nieuwe gebruikers kunnen uitnodigen. Als iedere nieuwe gebruiker daarbij uiteindelijk meer dan 1 nieuwe gebruiker oplevert, dan groeit de hoeveelheid gebruikers. Dit verschijnsel is op zich niet nieuw (denk aan piramidespelen), maar wordt wel vereenvoudigd door de laagdrempelige mechanismen waarmee informatie zich kan verspreiden op het internet. Zie ook: invites.
Widgets	Widgets zijn een soort mini-websites die een simpele functionaliteit bieden. Deze widgets (ook wel gadgets en soms ook apps genoemd) kunnen worden opgenomen in een andere website of in een persoonlijk overzicht. Een concreet voorbeeld is een widget waarmee je de weersverwachting voor een bepaalde locatie kunt tonen. Op deze manier kan informatie gemakkelijk op verschillende plaatsen worden ontsloten. Voorbeelden: apps voor het ondernemersplatform, overheidsgadgets van de Verenigde Staten.
Wiki‘s	Documenten waar iedereen mag kan meewerken (al dan niet na het aanmaken van een account). Hieronder ligt het algemene principe ten grondslag van het bewerken van content die de gebruiker niet zelf gemaakt heeft. Vaak zijn er mechanismes in werking om vervuiling door spammers tegen te gaan, zoals het kunnen terugdraaien van een bewerking. Het bekendste voorbeeld is uiteraard Wikipedia. Nieuwe wiki’s maken kan via Wetpaint, Wikia en Pleio (deze laatste site is specifiek voor de overheid). Zie ook: documenten delen. Binnen de overheid faciliteert Nederland Open In Verbinding (NOIV) een wiki over open source en open standaarden.

Heb je aanvullingen of verbeteringen? Reageer hier, of liever nog: werk mee aan de wiki over dit onderwerp op Pleio!

Social Zoo ziet het licht!

Edo Plantinga — Sun, 10 Apr 2011 13:08:24 +0000

“Situ habeo, ergo sum” – Rene Descartes.
(“Ik heb een website, dus ik besta”)

Social Zoo ziet het licht! Het gereedkomen van deze website markeert de officiële geboorte van Social Zoo. Daarvoor ging uiteraard al het nodige vooraf:
Het gedenkwaardige Eerste Biertje in Dublin waarbij het idee voor Social Zoo is ontstaan.
Het bedenken van De Naam. Dit hebben we gecrowdsourced via Brandsupply, wat met dank aan creatieve geesten in heel Nederland maar liefst 150 mogelijke namen opleverde (dat we uiteindelijk vonden dat we het zelf beter wisten, zegt wellicht meer over ons dan over de inzendingen…).

Het ontwerp van Het Logo. Dat vonden we te leuk om niet zelf te doen. Ons idee was om groepsvorming uit te stralen, want het online en offline samenwerken is wat ons betreft waar het om draait bij web2.0 & de overheid.

En dan natuurlijk waar het allemaal om draait: De Eerste Cursus. De eerste opdrachten zijn inmiddels bekend, daarover volgt later meer. Voor nu eerst eens genieten van deze eerste mijlpaal!